SEKSUEEL MISBRUIKT? DE TIPS VAN CLEO

Vanuit mijn eigen misbruikervaringen wil ik jullie wat tips geven. Tips voor de slachtoffers en tips voor de omgeving.

Tips voor slachtoffers

Lotgenotencontact
Ikzelf heb persoonlijk enorm veel steun gekregen van lotgenoten. Als je op internet lotgenotencontact intypt, krijg je een hele hoop internetsites, sites die verwijzen naar persoonlijk contact op bijvoorbeeld babbelavonden en groepsgesprekken en zo, maar ook anoniem lotgenotencontact op fora en chatsite’s, allen rond kindermishandeling en seksueel misbruik. Het zijn plaatsen waar jij je gevoelens, gedachten en eventuele gebeurtenissen kan delen en waar je ook herkenning, erkenning en steun kan vinden. Zodat je toch het gevoel krijgt dat je er niet alleen voor staat.

Geef aan wat jij verwacht
De mensen rondom je zijn niet helderziend, hoewel je dat misschien graag zou willen, anderen zien niet altijd direct wat er mis is. Soms zien ze zelf niet eens dat er iets scheelt. Ze voelen niet wat jij voelt, ze kunnen geen gedachten lezen en weten dus niet wat je denkt en vooral, ze maken niet door wat jij doormaakt. Dus zeg gewoon wat er scheelt en wat je van hen verwacht. Durf hulp te vragen, hoe moeilijk het ook is.

Het is niet jouw schuld
Wat anderen ook zeggen, het is niet jouw schuld, het is niet jouw fout. Hoe moeilijk het ook is om het te geloven. De volledige schuld en verantwoordelijkheid ligt bij de dader. Jij bent het slachtoffer, je mag er gerust over spreken, je mag gerust hulp en steun vragen en vooral, je hebt recht op erkenning en herkenning. Niets of niemand kan de dader goedpraten.
Praat erover: praat erover met iemand die je vertrouwt. anderen kunnen je pas helpen wanneer jij het toelaat dat ze je helpen, dat kan dus enkel door erover te praten. Praten, het delen van je geheim is de eerste, de moeilijkste, maar ook direct de belangrijkste stap, want die stap zet direct de hele verwerking in gang.

Confrontatie
Confrontatie met de dader, indien de dader gekend is natuurlijk, het is geen noodzaak, maar het kan je ontzettend vooruit helpen in je verwerking. Soms, met de nadruk op soms, beseft de dader niet eens wat hij of zij eigenlijk allemaal teweeggebracht heeft bij jou. Soms, beseft hij of zij niet eens dat de schade die hij of zij bij je toegebracht heeft voor littekens hebben gezorgd die er altijd zullen zijn, en die niet meer weg te werken zijn. Daarom is confrontatie wel belangrijk. Zeg hem of haar hoe jij je voelt, zeg, wat je wil zeggen, soms kan je nog met vragen zitten, stel deze. Het lucht enorm op en het maakt ook, dat indien je dat wil, je de dader ook kan vergeven. MAAR VOORAL, het maakt dat jij verder kunt in je verwerking.

Wanneer praten te moeilijk is
Wanneer praten te moeilijk is of de stap veel te groot, kan je het gewoon opschrijven in een dagboek, in een gedicht, in een brief etc. Het is niet omdat je het één en het ander opschrijft, je dat daarom ook moet laten lezen aan iemand… je kan het ook gewoon opschrijven voor jezelf, om je hart eens te lucht, of om alles eens te relativeren, of gewoon omdat je een aantal dingen kwijt wilt. Ook in therapie is dit mogelijk, schrijf de dingen die je aan je therapeut, psychiater, psycholoog etc wil zeggen, maar niet kunt zeggen gewoon op en lees de brief voor of laat je therapeut hem zelf lezen. Ook wanneer het met woorden niet lukt, want woorden kunnen soms enorm kwetsen, kan je het altijd tekenen. Stel visueel voor wat je met woorden niet kan zeggen. Want vaak zeggen tekeningen zoveel meer dan enkele woorden.

Verwacht niet te veel
Verwacht niet van je zelf dat alles steeds goed gaat, of je alles steeds aankan, want dat is niet de realiteit. Het zal altijd wel met ups en downs gaan. Je hoeft niet altijd te vechten, je moet je ook niet altijd sterk houden en moedig zijn. Natuurlijk gaat het af en toe eens wat minder goed, natuurlijk mag je af en toe eens opgeven en natuurlijk moet je niet altijd moedig zijn en je sterk houden. Verwacht niet te veel van jezelf.

Tips voor de omgeving

Bij een vermoeden
Wanneer je een vermoeden van seksueel misbruik of kindermishandeling hebt, spreek dan eerst eens met het kind, de jongere zelf. En luister naar wat hij of zij te vertellen heeft. In ieder geval, wat je ook doet, doe er in ieder geval iets aan, in plaats van het kind aan zijn of haar lot over te laten. Velen zeggen: wel, dat is toch normaal, dat je daar iets aan doet, maar in de praktijk lijkt het toch niet zó normaal.

Onvoorwaardelijk aanwezig
Maak duidelijk dat het kind ten allen tijde bij jou terecht kan wanneer het met iets zit, of wanneer het een probleem heeft etc.

Tijd en ruimte
Geef het kind ook de tijd en ruimte om een vertrouwensband op te bouwen. Wijs het kind ook zeker niet af wanneer het er te lang over doet om iets te zeggen, want praten is voor een kind echt de moeilijkste stap. Help het kind om die geheimhouding te doorbreken. Speel in op wat het kind wel zegt en vooral: “respect en vertrouwen” zijn de sleutel tot alles!

Lichaamstaal
Luister niet alleen met je oren, maar ook met je ogen: het kind zegt heel vaak verbaal, met woorden, dat alles oké is en alles goed gaat. Maar de lichaamstaal of de niet-verbale taal van een kind laat vaak andere dingen uitschijnen. Stel altijd: verbaal kan men liegen, maar non-verbale taal liegt nooit.

Geen dwang
Dwing het kind nooit om iets te zeggen wat het niet wil, dwing het kind ook niet om gevoelens te tonen. Je doet eigenlijk al enorm veel door er gewoon te zijn. En natuurlijk ook door hem of haar te steunen, steun die ze al dan niet zelf vragen.

Wel willen praten, maar niet kunnen
Wanneer je merkt dat het kind wel wil praten, maar het niet durft of zo. Vraag dan of ze het niet eens wil tekenen of opschrijven. (Vaak is er tegen het kind gezegd geweest dat ze nooit over het geheim mocht praten, schrijven en tekenen is niet spreken.) Probeer dat ook duidelijk te maken aan het kind.

Automutilatie
Wanneer je merkt dat het kind automutileert (zichzelf beschadigd) laat dan merken dat je niet akkoord bent met wat ze doet, maar steun haar wel. Want vaak is het een manier van overleven, de enige manier die voor hem of haar efficiënt blijkt (dat voelen ze toch zelf zo aan). Dreig ook zeker en vast niet met het afpakken van scherpe voorwerpen, dat haalt toch niets uit, kinderen en jongeren zijn inventief genoeg. Dreig ook nooit met: “als je het nog eens doet ben ik je vriend niet meer” of “ik wil het niet meer zien want dan help ik je niet meer verder” of “Ik zal het tegen je ouders moeten zeggen” etc. Deze dreigingen kunnen juist nog meer leiden tot automutilatie of tot verlies van vertrouwen in jou.

Geen schuld
Maak het kind nog eens extra duidelijk dat hij of zijn niet in de fout is en hem of haar geen schuld treft. Het kind zal ook  moeite hebben om dat te geloven.

Aantrekken en afstoten
Slachtoffers willen dolgraag steun, liefde en vriendschap, maar wanneer je te dichtbij komt of wanneer ze je juist het meeste nodig hebben, zullen ze je juist afstoten. Probeer op die momenten de gulden middenweg te vinden. Neem afstand, om hem of haar ruimte te geven, maar neem niet té veel afstand. Maak ook duidelijk dat je er nog steeds bent wanneer hij of zij je nodig heeft.

Ik vind het enorm belangrijk dat je probeert om erover te spreken. Wanneer je geen kansen krijgt of wanneer je zelf die kansen zelf niet grijpt om erover te spreken is het enorm moeilijk om ook maar iets of wat van het hele gebeuren te verwerken. De verwerking op zich kan ook soms jaren duren en hoe sneller je ermee begint hoe beter.

Een luisterend oor kan al zoveel doen,
luister niet alleen met je oren,
maar ook met ogen en hart.

CLEO

Binnenkort bij STUK